Mirjam Verbeek, vrouw van Steen

Mirjam Verbeek stond als sportklimmer in Nederland jarenlang op eenzame hoogte. Jarenlang reisde ze over de hele wereld en overwon ze elke denkbare rotswand. Een gesprek met een vrouw van steen die in het klimmen en haar kunst de zin van het leven heeft gevonden.

“De ene keer word ik door rotswanden geïnspireerd om ze te beklimmen, de andere keer krijg ik door de natuurlijk kleurenpracht zin om te schilderen”

Zolang ik me kan herinneren ben ik altijd al met sporten bezig geweest . Mijn ouders wilden vroeger altijd dat ik een goedkope sport beoefende. We waren namelijk met zijn vijven thuis. Mijn broers zaten daarom op voetbal of schaken en ik op korfbal en atletiek. Tijdens mijn pubertijd ben ik hiermee gestopt en was ik altijd op mijn skateboard te vinden. Daarnaast was ik al met klimmen bezig, ook al bestonden er toen nog geen klimmuren. Ik ben met klimmen en alpinisme grootgebracht. Ons gezin ging altijd op vakantie naar de Alpen. Ik kom dus al in de bergen zolang ik me kan heugen. Het is mijn tweede natuur. Van lange houten pikhouwelen en zelfgemaakte klimgordels tot de modernste klimspullen, ik heb het allemaal meegemaakt. Na mijn afstuderen aan de Rietveld Academie ben ik in 1994 op professioneel niveau gaan sportklimmen. Ik heb over de hele wereld de verschillende world-cups nagereisd. Ik leefde als een soort halfnomade midden in de ongerepte natuur. In 1997 klom ik mijn laatste internationale wedstrijd. Ik kreeg veel last van verknellende zenuwen in m’n onderarmen. In NL kon ik nog gemakkelijk doorgaan, maar ook dat was na een jaar op. Het zware van die topsporttijd was, dat de financiële voorzieningen van de Bergbond ronduit nihil waren. Ik heb nooit trainers gehad en alles zelf gedaan. Op een gegeven moment was het niet meer te combineren met het sociale leven wat ik toen leidde. Ik heb een jaar niet geklommen, alleen maar geschilderd.
Ik moest van ver komen toen ik weer opnieuw ging trainen, maar kwam sterker dan ooit weer voor de dag.

Voor mijn vormen de bergen mijn tweede thuis, in de bergen overvalt me een gevoel van rust. De ene keer word ik door rotswanden geïnspireerd om ze te beklimmen, de andere keer krijg ik door de natuurlijk kleurenpracht zin om te schilderen. Door deze combinatie blijf ik in evenwicht. Het is een zoektocht naar binnen. De kleuren en de vormen die ik in de rotsen zie, vormen weer een inspiratiebron voor mijn kunst: krachtige landschappen met daarin onverwachte verrassingen. Soms gebruik ik het schilderen als een soort training om mijn gedachten uit te schakelen. Juist dan maak ik mijn meest verrassende werken. Het is alsof ik op zo'n moment in staat om door het platte doek heen te kijken. Hierdoor vind je in mijn werken een gelaagdheid terug die je ook in de natuur ziet.

Voor mij staat een verblijf in de bergen gelijk aan `back to basics' gaan. Ik ben dan ook zo vaak als ik maar kan in de natuur te vinden. Ik woon de helft van het jaar in Amsterdam en de andere helft in Orpierre (een Frans dorpje op 700 meter hoogte in het Franse departement Hautes Alpes, red.) Ik geef hier onder andere klimcursussen. Tijdens deze cursussen probeer ik mensen niet alleen mijn liefde voor het klimmen over te brengen maar ook dat ze op een rots- of bergwand nooit nonchalant mogen worden. Als je nonchalant wordt, maak je namelijk domme fouten.
Voor zware routes probeer van te voren een klim te visualiseren. Dit doen eigenlijk alle goede klimmers. Zo zie je veel klimmers op de grond al handgebaren maken van hun bewegingen. Ik doe dit zelf ook. Eigenlijk klim ik de hele route al in mijn hoofd. Vervolgens probeer ik tijdens het klimmen moeilijke passages weer voor de geest te halen. Zo weet ik vaak precies waar ik bijvoorbeeld mijn voeten moet plaatsen. Uiteraard is een succesvolle klim van veel meer factoren afhankelijk. Zo heb ik naar mijn gevoel leren luisteren. Zo voel ik soms heel duidelijk: `NU is het moment!' Uiteindelijk moet je tijdens een klim in een goed ritme zien te komen. Een hulpmiddel dat ik hiervoor gebruik is yoga. Door yoga heb ik geleerd om mijn ademhaling op de juiste manier te gebruiken en om me voor een klim te ontspannen. Uiteindelijk bedwing je een berg niet, je mag en je leert hem bestijgen.Zoals ik je al vertelde, woon ik ook in Amsterdam. In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, is Nederland met al zijn indoor klimhallen een ideaal land voor wedstrijdklimmers. Toch is het voor een buitenklimmer erg belangrijk dat je regelmatig buiten bezig bent. Hoewel indoor perfect is om kracht te trainen, mis je op een gegeven moment het natuurlijke `klimgevoel'. In rotsachtig terrein beweeg je toch heel anders dan op een kunstmatige wand.

Wat mijn inspiratiebron voor het klimmen is? Vroeger keek ik wel eens naar oosterse vechtfilms waar de zen van de sport centraal stond. Ik vond het mooi om te zien hoe deze vechters de mentale kracht hadden om fysiek onmogelijke dingen te doen. Nu haal ik mijn inspiratie uit de vrijheid die ik met beklimmingen bereik, de vrijheid in mijn hoofd. Daarnaast haal ik veel uit spirituele teksten. Ik geloof dat wij allemaal zoeken naar geluk, vrede, liefde en uiteindelijk naar onze oorsprong. Door het klimmen kom ik dichter bij mijzelf. Voor mij bestaat deze zoektocht uit het leiden van mijn eigen leven, zonder me hierbij constant af te vragen wat anderen ervan vinden. Ik ben tevreden met mijn leven en maak me ook niet over al teveel dingen zorgen. De rest van mijn leven zal ik een klimmer blijven. Wat is er mooier dan ergens in de rust van de natuur, ver weg van de bewoonde wereld, tegen een rotswand aan te hangen?