Superman Dean Karnazes

De 44-jarige Dean Karnazes liep vijftig marathons in vijftig dagen, hij rende voor de lol 563 kilometer achter elkaar, hij won een 210 kilometer lange race bij een temperatuur van ruim 50 graden en hij nam deel aan een ijskoude marathon op de Zuidpool. “Waarom ik dit allemaal doe? Door dit soort extreme prestaties stap ik buiten mijn ‘comfort zone’ en weet ik tenminste dat ik leef.”

De Amerikaanse journalist/schrijver/filmer Joshua Davis is een fanatiek hardloper en meer dan geïnteresseerd in de grenzen van de het menselijke kunnen. Hij ging daarom een paar keer hardlopen met Dean Karnazes en kwam er achter dat ‘Superman’ wel degelijk bestaat. In Salt lees je Davis’ inspirerende verhaal over een zakenman die zijn nette pak voor een hardloop-outfit verwisselde en sindsdien aan het hardlopen is.

Dean Karnazes stond op het punt stomdronken te worden. Hij was net 30 geworden en vierde zijn verjaardag met vrienden in een café in zijn woonplaats San Francisco. De avond was begonnen met bier maar rond middernacht sloeg Dean alleen nog maar tequila’s achterover. Ondanks dat hij niet meer helder kon denken, besefte hij nog wel dat werd versierd door een wildvreemde vrouw. Het begon Karnazes, destijds werkzaam op de marketingafdeling van een groot bedrijf, te dagen dat dit niet het leven was dat hij altijd voor ogen had gehad. Hoewel hij goed verdiende en in een nieuwe SUV van de zaak rondreed, was hij al een tijdje niet tevreden met zichzelf en met het yuppieleven dat hij leidde. Diep in zijn hart wilde hij niet meer deelnemen aan de ‘rat race’. Hij wilde eigenlijk meer tijd aan zijn favoriete hobby, windsurfen, besteden. Dean: “Op dat moment nam ik een beslissing die de rest van mijn leven zou veranderen. Ik ging niet vreemd, onderdrukte de neiging om te kosten en ontvluchtte via de achterdeur de kroeg uit. Met mijn dronken kop liep ik vervolgens naar mijn huis en zakte ineen op mijn veranda. Hier vond ik op de veranda een paar oude hardloopschoenen. Ik trok al mijn kleren - behalve een T-shirt en een onderbroek - uit, knoopte de veters van de loopschoenen vast en begon domweg te hardlopen.”

Tegen de tijd dat Dean Daly City, een stadje 23 kilometer ten zuiden van San Francisco bereikte, was hij zo goed als nuchter. Het was 4 uur ‘s ochtends en de lucht was koel en vochtig van de mist. Hij liep in zijn onderbroek en moest zijn best doen om de tequilaboeren te onderdrukken. Hij voelde zich belachelijk maar had toch een glimlach op zijn gezicht. Het was lang geleden dat hij zoveel plezier in zijn leven had gehad. Hij besloot daarom om maar gewoon door te blijven rennen. “Toen de zon opkwam, jogde ik over Route 1, richting Santa Cruz. Ik had bijna 50 kilometer afgelegd en was er tijdens het lopen achter gekomen dat ik blijkbaar toch verborgen reserves in me had. Je zou het bijna met een religieuze bekering kunnen vergelijken. Ik was herboren, dit keer als een ultraloper.” Toch moest de bekeerde Dean noodgedwongen stoppen, hij kon niet meer. Hij belde zijn vrouw vanuit een telefooncel en deze vond hem een uur later op de parkeerplaats van een supermarkt. In de auto raakte de nieuwgeboren hardloper door totale uitputting buiten bewustzijn.

Dit was augustus 1992. In de jaren die volgden gooide Dean Karnazes zijn leven over een totaal andere boeg. Hij ging gezond eten, besteedde meer aandacht aan zijn gezin en legde zich helemaal toe op hardlopen of beter gezegd ultralopen. Karnazes ging elke denkbare lange-afstand uitdaging aan die hij maar kon verzinnen. Zijn laatste wapenfeit in een eindeloze reeks van ultralopen is het uitlopen van 50 marathons in 50 dagen in 50 Amerikaanse staten. Hiermee werd hij bij het grote publiek bekend. De 50e marathon, die van New York, legde hij overigens het snelste af: 3 uur en 30 seconden (net iets langzamer dan Lance Armstrong die in New York zijn eerste marathon liep). Blijkbaar had de ultraloper nog niet alles gegeven want hierna besloot hij om doodleuk van New York naar San Francisco te rennen. Het winterweer zorgde er echter voor dat hij 41 dagen later en 2100 kilometer verder ‘al’ moest opgeven. Karnazes’ transformatie van een tequila drinkende zakenman naar de hardlopende ‘Dean Machine’ is zowel extreem als inspirerend. Door middel van zijn bizarre prestaties laat de Amerikaan zien waartoe het menselijk lichaam én de menselijk geest allemaal toe in staat is. Dean onthulde ons een paar van zijn ‘geheimen’ waardoor ook jij voor onmogelijke gehouden prestaties kunt leveren.

1. Wees moedig
“De juiste uitdaging vinden is meteen jouw eerste uitdaging. Dit vereist niet alleen het nemen van risico’s maar ook de nodige portie creativiteit.” Dean vond in 1995 zijn ultieme uitdaging door als eenmansteam deel te nemen aan een 320 kilometer lange aflossingsrace. Hoewel de andere 8 teams uit 12 renners bestonden, slaagde hij er in zijn uppie in om toch als achtste te finishen.

2. Ga veterloos
“Een van de grootste irritaties die je bij het hardlopen zult tegenkomen is ‘vetermanagement’. Als je uren achterelkaar hebt gelopen, valt het niet mee om nog te bukken en je veters aan te trekken.” Het outdoormerk The North Face, een van Dean’s sponsors, hielp hem door met een hardloopschoen op de markt te komen die was voorzien van het zogenaamde Boa-systeem. In plaats van veters maakt dit systeem gebruik van een dunne stalen kabel die je door middel van een draaiknop kunt aanspannen.

3. Leef op het randje
In 1995 deed Kanrazes mee aan zijn eerste Badwater Ultramarathon, een 217 kilometer lange wedstrijd die lopers dwars door een van de heetste plekken op aarde, Death Valley, naar de top van de 2548 meter hoge Mt. Whitney Portals voert. “Nadat ik 100 kilometer bij een verzengende hitte van 51 graden had gelopen, stortte ik totaal uitgeput, uitgedroogd en hallucinerend langs de kant van de weg in elkaar. Deze bijna-doodervaring leerde mij dat ik tot aan de grenzen van mijn kunnen kon gaan.” Het zou nog tot 2004 duren voordat Dean eindelijk deze onmenselijke race zou winnen. Dean hoeft niet lang na te denken over de vraag waarom hij per se aan deze bizarre race meedoet. “Ik wil laten zien dat afzien en geluk elkaar niet uit hoeven te sluiten. Tegenwoordig wordt geluk nog al eens met comfort verward.”

4. Eet veel junkfood
Geloof het of niet, maar tijdens het lopen eet de atleet enorme hoeveelheden junkfood. Zo gebeurt het regelmatig dat Karnazes al rennend met zijn mobiele telefoon een pizza bestelt, deze laat bezorgen bij een kruispunt en hem vervolgens opvouwt en hem zonder te stoppen in zijn mond schuift. Volgens de ultraloper zijn deze vette energiebommen ideaal om op te lopen. Dean verbrandt tijdens zijn bizarre tochten namelijk meer dan 9000 calorieën per dag. “Thuis eet ik wel heel gezond. Zo staat vijf keer per week gegrilde zalm op het menu, eet ik geen suikers en gefrituurd eten en raak ik nooit snoep en koek aan. Ik ben ervan overtuigd dat ik dankzij dit uitgekiende voedingspatroon mijn huidige lichaamsbouw te danken heb. Het zorgt er in ieder geval voor dat ik naar ieder extreem evenement uitkijk omdat ik dan weer alles kan eten wat ik wil.”

5. Slaap minder
Karnazes heeft een vrouw en twee kinderen en had de eerste acht jaar van zijn atletenbestaan gewoon een 9 tot 5 baan. “Het was onmogelijk om overdag bijvoorbeeld 4 uur te vinden om 50 kilometer te hardlopen. De oplossing? Minder slapen! Het heeft me een paar maanden gekost om hier aan te wennen maar nu slaap ik gemiddeld 4 uur per nacht. Ik kwam erachter dat ik door meer te sporten met steeds minder slaap af kon. Daarbij is het ’s nachts rustig op de weg en vind ik het iets kalmerends hebben om in het donker te lopen.”

6. Speel de baas over je eigen lichaam
“Het menselijk lichaam heeft beperkingen maar de menselijke geest is oneindig sterkt. Met andere woorden, mijn geest is de meest belangrijke ‘spier’ in mijn lichaam. Het is volgens mij niet de bedoeling om aan het einde van je leven met een perfect lichaam in je graf te worden gelegd. Ik leef zo dat ik aan het eind van de rit zeker weet dat ik mijn lijf maximaal heb misbruikt en kan zeggen: “Wow, what a ride.”

7. Schaf hightech spullen aan
Karnazes draagt een horloge dat zijn snelheid, afstand, verbrandde calorieën en hoogtemeters meet. Daarnaast heeft hij altijd zijn mobieltje bij zich. Dit stelt hem niet alleen in staat om tijdens een 350 kilometer lange loop junkfood te bestellen maar ook om zich door middel van een GPS-software te laten ‘volgen’. Hierdoor kun je Dean’s prestaties thuis vanachter je computer volgen. Daarnaast kan zijn volgploeg hem dankzij dit hightech materiaal localiseren in het geval de ultraloper midden in de nacht weer tegen zijn grenzen aanloopt en langs de kant van de weg ineenzakt. Op het moment dat je Dean’s icoontje richting een ziekenhuis ziet bewegen, weet je dus dat het foute boel is.

8. Gebruik lijm
“Een probleem waar iedere ultrarunner mee te maken krijgt, is zere voeten en dan met name blaren. Het beste middel tegen blaren is lijm. Ik prik ze door, smeer lijm over de wond en ik kan er weer tegen aan. De lijm werkt heel simpel als een onverwoestbare tweede huid.” Hoewel de meeste lijmfabrikanten adviseren om contact met de huid zoveel mogelijk te vermijden, zweert Dean bij het plakkerige goedje.

9. Pijn is fijn
Als je de grenzen van je eigen kunnen gaat opzoeken, bereid je dan mentaal voor op de pijn die je gaat lijden. In voorbereiding op de Badwater race ging Karnazes vaak trainen in een wollen trui en een ski-jack. Om tijdens de race geen tijd te verliezen, leerde hij zichzelf tijdens de trainingen aan om al lopend te plassen. “Door dit soort bizarre trainingen wen ik mezelf er aan om zelfs de meest extreme dingen als normaal te gaan zien. Uiteindelijk stopte ook de pijn omdat ik niet meer beter wist. In iedere pijn schuilt dus een vorm van magie.”

10. Promoot jezelf
Voordat Karnazes ‘Superman’ werd, was hij de Clark Kent van de public relations: een saaie marketing man bij een farmaceutisch bedrijf. Door zich maximaal te promoten slaagde Dean er in om zich door The North Face te laten sponsoren, verscheen hij op covers van talloze bladen, plaatste Time Magazine hem in hun ‘Top 100 Most Influential People’, trad hij op in verschillende televisieshows, waaronder de ‘Late Show’ van David Letterman en schreef hij de inspirerende bestseller ‘Ultra Marathon Man’ over zijn leven. Dankzij het boek en het sponsorgeld kan Dean zich inmiddels fulltime toeleggen op zijn passies.

11. Denk in hapklare brokken
“Tijdens de Western States Endurance Run - een race over 160 kilometer - zat ik er na kilometer 100 eigenlijk al doorheen. Het werd al schemerig, ik moest nog zo’n 6000 hoogtemeters overbruggen en had totaal geen zin meer om de rest van de afstand te doen. Toen bedacht ik me dat ik vanaf het volgende checkpoint nog ‘maar’ een marathon plus twee tien-kilometers-runs was. Door de afstand in mijn hoofd in stukken te knippen slaagde ik erin om deze mentale hindernis te doorbreken en heb ik uiteindelijk toch de finishlijn gehaald.”

12. Ga kryponite uit de weg
Laat eten en drinken staan waarvan je weet dat je er niet beter van gaat presteren. Karnazes laat zich in ieder geval niet meer vollopen met tequila. In plaats hiervan is hij nu verslaafd aan espresso.

Karno Kids
Dean gebruikt een groot deel bekendheid om aandacht te vragen voor een probleem dat we inmiddels ook in Nederland kennen: overgewicht bij kinderen. Met Karno Kids probeert hij zoveel mogelijk geld in te zamelen om Amerikaanse kinderen het plezier van het buitenspelen en het sporten weer te laten ontdekken. Dean: “Het lijkt erop dat een grote groep Amerikanen zich steeds minder bezighoudt met het leiden van een gezond leven. Met name bij kinderen is een alarmerende trend van weinig bewegen in combinatie met ongezond eten te constateren. Ik probeer met mijn non-profit organisatie kinderen, ouders en instanties voor te lichten en te inspireren om vooral een gezond leven te leiden.”

Meer info
ultramarathonman.com