Gary Fisher; uitvinder v/d mountainbike

De extroverte Gary Fisher (59) wordt niet alleen gezien als een van de eerste mountainbike-pioniers, maar ook als iemand die een hele nieuwe sport plus bijbehorende lifestyle heeft geïntroduceerd. Tot op de dag van vandaag is Fisher bezig om met alle mogelijke middelen het fietsen als gezonde activiteit te promoten.

Gary Fisher (59) deed op zijn twaalfde al mee aan fietsraces. Als kind van de jaren ’60 kwam de extroverte Amerikaan echter al snel in aanraking met drugs, drank en rock-'n-roll. Zo verruilde hij de fietssport voor een leven achter de schermen bij verschillende bands. De langharige Fisher toerde jarenlang met zijn eigen lichtshow door het land en deed onder andere de belichting van de legendarische psychedelische rockband The Grateful Dead. De liefde voor het fietsen maakte in het begin van de jaren ’70 een einde aan dit slopende leven. Naast fietsen op de weg werd Gary als een magneet door het onverharde terrein aangetrokken. In 1974 was hij een van de eersten die met zijn omgebouwde Schwinn fiets van de stoffige heuvels ten noorden van San Francisco afvloog. De voorloper van de huidige mountainbike was geboren. In 1983 richtte hij Fisher MountainBikes op. Tien jaar later verkocht hij zijn bedrijf aan Trek, een Amerikaanse fietsfabrikant. Gary is tot op de dag van vandaag de personificatie van Gary Fisher fietsen en hij is nog steeds nauw betrokken bij de productontwikkeling.

Wat betekent fietsen voor jou?
“Alles. De fiets is een van de beste uitvindingen ooit. Fietsen maakt mensen gelukkig en geeft ze een gevoel van vrijheid. Als ik voor mezelf spreek, zonder fietsen had ik hier nu niet gezeten. Ik was al op jonge leeftijd gek van alles wat twee wielen had. Het mooie van fietsen is namelijk dat je er precies uithaalt wat je er zelf in stopt. Zo deed ik in mijn jeugd niet alleen mee aan wegwedstrijden maar was ik ook gek op cyclocrossen. Ik leefde voor de sport. Toch kwam er een moment in mijn leven dat ik het fietsen uit het oog verloor. Aan het einde van de jaren ’60 mocht ik vanwege mijn lange haren niet meer aan wegwedstrijden deelnemen. Ik baalde hier zo van dat ik op dat moment even genoeg van fietsen had. In plaats van trainen besteedde ik mijn tijd aan het bouwen van een eigen lichtshow. Met deze show, genaamd ‘The Lightest Show on Earth’, dook ik de rock-'n-roll in. Langzaam maar zeker gleed ik af in een wereld van drugs en drank. Net voordat ik in de goot dreigde te raken, ontdekte ik weer de fiets. Ik verhuisde naar het relaxte San Francisco en stortte me volledig op het fietsen. Vooral het heuvelachtige gebied aan de andere kant van de Golden Gate Bridge, Marin County, lijkt door God voor tweewielers geschapen te zijn. In deze heuvels kreeg ik weer plezier in het fietsen. En omdat in 1972 de belachelijke ‘lange haar’ regel werd afgeschaft, schreef ik me ook weer in voor wedstrijden. Tegelijkertijd ging ik experimenteren met mijn oude cruiser-fiets, een Schwinn Excelsior X. Door hier onder andere motorremmen en versnellingen op te zetten, probeerde ik deze fiets geschikt voor het onverharde terrein te maken. Het resultaat was een ruim twintig kilo wegend gevaarte dat stevig genoeg was om er zowel mee omhoog als naar beneden te fietsen. Pas na veel geëxperimenteer ontstond in het begin van de jaren ’80 de eerste echte mountainbike. Om een lang verhaal kort te maken, ik durf te beweren dat fietsen mijn leven heeft gered.”

Denk je dat je andere mensen jouw liefde voor het fietsen kunt bijbrengen?
“Dit is wel de reden waarom ik uiteindelijk in de fiets business ben gaan werken. Veel te veel mensen laten de fiets voor de auto staan. Dit is in mijn ogen een doodzonde. De toenemende industrialisatie en de bijbehorende vervuiling zorgen er voor dat we op een dag niet meer in de natuur kunnen sporten. Gelukkig wint de fiets in Amerika de laatste jaren aan populariteit. Tot een paar jaar terug zag je alleen veertigplussers op de fiets zitten en was fietsen absoluut niet cool onder jongeren. Nu zie je gelukkig dat ook steeds meer mensen tussen de twintig en de dertig de fiets als middel gebruiken om gezond te blijven. Ik probeer deze trend zoveel mogelijk te stimuleren.”

Helpt het als je bekend bent?
“Een van de middelen die ik gebruik is constant de aandacht van de media vragen. Publiciteit is een zeer machtig wapen en ik heb er geen enkel probleem mee om dit wapen ter promotie van het fietsen te gebruiken. Ik doe dit onder andere door er anders dan anders uit te zien. Als de camera’s eenmaal op mij gericht staan, gebruik ik ze vervolgens om mijn liefde voor het fietsen aan de mensen uit te leggen. Helaas ben ik een van de weinigen binnen de fietsindustrie die op deze manier te werk gaat. Daarbij moet ik eerlijk bekennen dat ik het ook leuk vind om aandacht te krijgen. Deze eigenschap heb ik van mijn grootouders geërfd, zij werkten namelijk beiden in Hollywood.”

Betekent meer fietsen verkopen ook niet meer vervuiling?
“In de kern is dit waar. Voor mij is het dan ook een constante afweging tussen de voor- en nadelen. Ik ben er op de eerste plaats van overtuigd dat de wereld een betere plaats wordt als er meer gefietst zou worden. Het is minder belastend voor het milieu en bovendien gezonder dan autorijden. Aan de andere kant moeten de fietsen wel gemaakt worden waardoor er weer afvalstromen ontstaan. We proberen dit tegen te gaan door zoveel mogelijk van binnenlandse leveranciers gebruik te maken en zoveel mogelijk te recyclen. Desondanks belasten ook wij de natuur maar zolang dit in dienst staat van het ‘grotere doel’ heb ik hier vrede mee. Op deze manier kan ik ook voor mezelf verantwoorden dat ik bijvoorbeeld in een vervuilende auto of vliegtuig stap om ergens in Amerika of Europa mijn enthousiasme voor het fietsen op anderen over te brengen. Ik zeg dan ook niet dat niemand meer in een auto mag stappen. Ik probeer mensen er alleen maar van bewust te maken dat er ook alternatieven bestaan.”

Ben je het gepromoot van fietsen nooit zat?
Nee. Uiteraard komt dit omdat ik zelf verslaafd aan fietsen ben. Ik doe dan wel niet meer aan wedstrijden maar ik zit nog steeds elke dag op de fiets. Ik probeer zoveel mogelijk alle fietstrends in de gaten te houden en ben nog steeds actief betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe fietsen. Mijn doel voor de komende jaren is dat de fiets in Amerika nog veel meer als transportmiddel gebruikt gaat worden, zoals eigenlijk al in Nederland het geval is. Bij ons gebeurt dit nog veel te weinig. Ik denk dat dit veranderd kan worden op het moment dat we meer ‘Nederlandsachtige’ fietsen in de VS introduceren. Dus stevige fietsen met bagagedragers of opoefietsen met een grote bak voorop. De fiets die ik voor mijn dagelijkse bezigheden het meeste gebruik is dan ook een oerdegelijke Nederlandse fiets met een bak.”

Wie inspireert jou om door te gaan?
“Ik haal mij inspiratie uit positief nieuws. In Amerika worden we doodgegooid met negativiteit. Ik houd van het land en van de natuur, maar op dit moment lijkt het meer op een totalitaire staat dan op een vrij land. Gelukkig praat ik met veel interessante mensen en lees ik genoeg boeiende verhalen om geïnspireerd te blijven. Zo liep ik onlangs bij een Trek presentatie Lance Armstrong tegen het lijf. Ik vroeg hem wat hij nu zoal aan het doen was en of er een leven na de Tour de France bestond. Hij keek me enige tijd aan en zei toen: “Ik ben fulltime bezig om een middel tegen kanker te vinden.” En legde me vervolgens uit hoe hij dacht dit te doen. Kijk, dat zijn nou mensen waar ik blij van word. Ik raak ook geïnspireerd door een blad als Salt. Ik kan het natuurlijk niet lezen maar al bladerend zie ik wel dat jullie voor een gezonde levensstijl staan, dat jullie hart voor de natuur hebben. Dat geeft mij weer motivatie om ook mijn steentje voor een betere wereld te blijven bijdragen.”

Wat heb je tot nu toe bereikt?
Ik denk dat ik er mede toe heb bijgedragen dat veel mensen plezier aan fietsen hebben. Dat is voor mij het belangrijkste. Ook in de toekomst zal ik me hier op blijven richten.