Lichaamstaal - Je bent wat je verteert

Salt columniste Roxane Catz én auteur van het boek Rox Rauw! legt uit in dit tweede deel uit waarom gezonde voeding zo belangrijk is.

Uitgekookt
Simpelweg kun je stellen dat hoe meer je je voeding bewerkt door koken, grillen of bakken, hoe meer waardevolle voedingsstoffen verloren zullen gaan. Over de magnetron wil ik het eigenlijk niet eens hébben. Oké, heel kort dan. Deze van oorsprong Duitse uitvinding dateert uit de Tweede Wereldoorlog en was bedoeld voor militaire (!) doeleinden. Door de hoge frequentiestraling vinden er veranderingen plaats. De bekende arts Hans Moolenburgh zei het nog korter: “Er is maar één plaats voor de magnetron en dat is op de schroothoop!” Volgens het in Amerika zeer populaire rawfood-principe bevat alle natuurlijke voeding in zijn oorspronkelijke staat nog volop levensenergie, ook wel ‘prana’ genoemd. Toegegeven, het klinkt wat esoterisch, maar als je je hier wat meer in verdiept wordt het een stuk aannemelijker. Neem bijvoorbeeld twee rauwe zonnebloempitten, waarvan je er één roostert. Laboratoriumonderzoek zal uitwijzen dat beide pitten nog steeds evenveel van dezelfde voedingsstoffen bevatten. Maar wanneer je ze in de aarde plant, zal slechts de rauwe, ongeroosterde pit wortel schieten en een zonnebloem worden. Hiermee wordt die ‘levenskracht’ bedoeld. Het is als het ware de ziel van de plant. Onzichtbaar, onmeetbaar, maar op een ander manier kennelijk toch waarneembaar. Tuinkers, kiemen en scheuten barsten ook letterlijk van de levenskracht, aangezien deze nog midden in hun groeiproces zitten. Je kunt ze kant en klaar verkrijgen, maar ze zijn ook gemakkelijk zelf te spruiten. Stop de zaadjes in een bakje, een tot twee keer per dag omspoelen en je ziet het wonder voor je ogen voltrekken...... Diezelfde levenskracht is ook voelbaar wanneer je een glas écht vers geperst vruchtensap direct opdrinkt. Vergelijk dat maar eens met of een glas vruchtensap uit een pak - hoe vers dat ook beweert te zijn - dat ís het gewoon niet.

Levenskracht of niet, een rauwkostsalade bevat sowieso meer belangrijke voedingsstoffen zoals vitaminen, mineralen en enzymen dan gekookte groente en dat is al heel wat! Niet iedereen is in staat om al die rauwe kost te verteren. Kort stoven, blancheren, smoren of stomen zijn ook prima manieren om groenten te bereiden, waardoor ze veel beter worden verteerd. Harde groenten, zoals spruitjes of broccoli kun je daarom maar beter ook niet volledig rauw eten. Gebruik hiervoor kokosolie, room- of geklaarde boter (ghee) of extra vierge olijfolie. Deze vetten zijn het meest geschikt voor verhitting, omdat hun structuur niet of nauwelijks verandert. Gebruik in ieder geval nooit gewone zonnebloem-, maïs-, arachide-, of saffloerolie. Deze oliën oxideren bij verhitting, waardoor er schadelijke transvetzuren ontstaan. Hoge temperaturen zijn overigens niet alleen slecht voor het vet maar ook voor het voedsel zelf.

Je bent wat je verteert
Al die tips over gezonde voeding zijn leuk en aardig, maar wanneer je lichaam al het gezonds niet goed opneemt schiet het nog niet op. ”Een goede opname begint bij een goede vertering,” legt natuurgeneeskundig diëtist Marijke de Waal Malefijt uit. “Je bent dus niet alleen wat je eet, wat vaak wordt gezegd, maar wat je verteert en uiteindelijk opneemt, want daar gaat het om. Door onze hedendaagse westerse leefstijl en de daarmee gepaard gaande stress, staan onze organen en met name onze darmen zwaar onder druk.” Maar hoe weet ik nu of ik goed verteer? “Door jezelf regelmatig te checken nadat je iets gegeten hebt. Wanneer je vaak last hebt van oprispingen, een opgeblazen gevoel, een slechte adem, gezwollen en/of beslagen tong of winderigheid, dan weet je dat er iets niet in orde is. Gebrek aan eetlust kan ook een indicatie zijn. Een regelmatige ‘grote boodschap’ van één tot twee keer per dag is een goed teken.” Verder adviseert ze om deze af en toe aan een kleine inspectie te onderwerpen en te onderzoeken op kleur, geur, vorm en substantie. Ga er maar aan staan! Of liever: buig je er maar over! En waar moet onze dagelijkse ‘leg’ volgens haar in het gunstigste geval aan voldoen? Met een mooie - niet plakkerige - bruine bolus, die er makkelijk uitfloept, niet al te sterk riekt en die gezapig naar de bodem zinkt is Marijke zeer tevreden. Natuurlijk is ons legje ook mede afhankelijk van hetgeen we daarvoor gegeten hebben en andere factoren, zoals onze emotionele gesteldheid. Maar als het te vaak hiervan afwijkt is het goed om wat maatregelen te nemen.” Ze vindt het zeker niet nodig om direct naar een arts te rennen. Probeer gewoon eerst zelf je darmen een zetje in de goede richting te geven met haar volgende tips:

• Kauw je eten grondig en met aandacht. Intensief kauwen heeft automatisch tot gevolg dat elk hapje goed met speeksel wordt vermengd waardoor het verteringsproces in werking wordt gezet. Je ogen en neus spelen hierbij een belangrijke rol, waardoor je alleen al bij het zien of ruiken van iets lekkers gaat watertanden. Zorg ervoor dat je bordje er aantrekkelijk uitziet en eet nooit iets tegen je zin in;
• Houd je maaltijden sober en simpel en pas, indien nodig voedselsplitsing toe. Vlees verteert bijvoorbeeld moeilijk in combinatie met zuivelproducten. En fruit kan bij spijsverteringsproblemen gisting veroorzaken wanneer het na een maaltijd wordt gegeten;
• Stoom, stoof, smoor of blancheer je groenten;
• Eet minder. We eten al snel te veel, waarmee we ons systeem overladen. Beter kauwen en bewuster eten helpt hierbij;
• Drink zo min mogelijk bij je eten. Dit verstoort het verteringsproces;
• Beperk stimulerende middelen zoals koffie, zwarte thee en chocola;
• Eet niets meer na de avondmaaltijd;
• Zorg voor voldoende ontspanning;
• Drink over de dag genomen kleine slokjes - op ayurvedische wijze bereide – gemberthee: giet een liter mineraal- of gefilterd water dat je eerst twintig minuten zachtjes hebt laten koken op een theelepel vers geraspte gember.

Het is vooral belangrijk om te genieten van je eten én van het leven. Daar kan zelfs het gezondste dieet niet tegenop!

Fout zout en goed zoet
Wees altijd matig met zout en gebruik nooit gewoon keukenzout, aangezien het geen enkele voedingswaarde heeft. Zeezout is natuurlijker en beter. Gewone industriesuiker is ook zo’n witte sloper. Iedere korrel die we ervan nemen is er één te veel. Ook suiker bevat geen enkele voedingswaarde en creëert een prima voedingsbodem voor allerlei gistingsbacteriën die je natuurlijke darmflora verstoren. Hierdoor wordt je eten minder goed verteerd met als gevolg dat afvalstoffen zich in je lichaam ophopen en je immuunsysteem verzwakt. Constipatie, vermoeidheid, hoofdpijn en stemmingswisselingen zijn allemaal klachten die kunnen ontstaan door het gebruik van suiker. Daarbij onttrekt suiker belangrijke vitaminen en mineralen, zoals vitamine B en magnesium, aan je lichaam, die nodig zijn om de suiker te verwerken. Doordat het de bloedsuikerspiegel belast, leidt het tot insulineresistentie en diabetes. Ons lichaam is prima in staat om suiker uit onder meer uit groente en fruit te halen. Gebruik voor een extra zoete touch eerder wat honing, diksap of agave-siroop.

Wel en niet !
• Laat verse groenten nooit te lang in water laten staan. Hierdoor zullen de in water oplosbare voedingsstoffen verdwijnen; Verwarm eenmaal gekookte voeding niet vaker dan één keer opnieuw. Spinazie mag, vanwege de schadelijke nitraatvorming, nooit voor een tweede keer worden opgewarmd;
• Vanwege de overproductie – en consumptie van tarwe krijgen we steeds meer last van tarwe-intolerantie. Probeer tarweproducten vaker te vervangen door producten gemaakt van bijvoorbeeld spelt of kamut;
• Eet noten zoveel mogelijk vers en bewaar ze niet te lang en nooit in blik. Week gedroogde noten voor gebruik in wat water. Hiermee verwijder je eventueel schadelijke stoffen die zich op de buitenste schil bevinden en worden ze beter verteerbaar;
• Zorg voor gevarieerde voeding (verschillende kleuren en smaken);
• Drink regelmatig vers geperste groente- en vruchtensappen. De vele gezonde voedingsstoffen kunnen op die manier gemakkelijk door je lichaam worden opgenomen;
• Wees matig met dierlijke producten, maar eet wel regelmatig vette vis;
• Eet liever waterrijk voedsel dan dat je liters water drinkt. Wanneer je veel water drinkt verdun je je spijsverteringssappen, waardoor het voedsel minder makkelijk verteert. Daarbij kunnen je nieren overbelast raken en dan ben je nog verder van huis.