Vijf elementen en drie dosha’s - test je dosha

Geen enkel mens is hetzelfde dus kan het heel goed zijn dat twee mensen met dezelfde klacht in de Ayurveda toch een andere behandeling krijgen. Het is namelijk afhankelijk van het type dat je bent. Volgens Ayurveda is de kosmos waarin wij leven opgebouwd uit vijf elementen: aarde, water, vuur, lucht en ruimte.

Deze onderverdeling vormt de basis voor de Ayurvedische leer. Aarde is het zwaarste element (trefwoorden zijn vast, zwaar, stevig, stabiel). Water is het vloeibare element (vloeibaar, glad, zacht). Vuur is het verbrandende element (warm, vluchtig, licht). Lucht is het bewegende element (instabiel, beweeglijk, stuwend). En zonder het element ruimte is er geen leven mogelijk. Ruimte bestaat niet alleen fysiek, maar is ook nodig om in contact te komen met je geest.

Als je alleen al naar deze elementen kijkt, zul je direct dingen van jezelf herkennen en kun je al enigszins aflezen van welk element (of elementen) jij veel in huis hebt.

Onderling gecombineerd creëren deze elementen drie krachten die fundamenteel zijn in het leven, ook wel bekend als de dosha’s. Deze dosha’s komen in ons lichaam tot uitdrukking en hebben invloed op ons hele lichaam en onze geest. De drie dosha types worden Kapha, Pitta en Vata genoemd. In elk mens zijn alledrie aanwezig. Meestal domineren een of twee dosha’s, maar bij sommige mensen zijn ze alle drie in balans. In de Ayurveda draait alles om het behoud van een gezonde verhouding tussen de dosha’s. Deze balans is synoniem aan gezondheid, levendigheid en onze persoonlijke beleving van welzijn en geluk.

Met een simpele vragenlijst kun je snel inzicht krijgen welke dosha('s) bij jou overheersen en waar je aan kan werken om meer in balans te raken. Kies bij elk kenmerk het antwoord dat het meest bij je in de buurt komt en tel elke kolom op. De kolom met de meeste antwoorden is je overheersende dosha.

Klik hier om de vragenlijst te downloaden

Vata is overheersend
Vata is verantwoordelijk voor alle bewegingen, de ademhaling, transport van stoffen in het lichaam en alle uitscheidingen. Het reguleert de hartslag en de zenuw impulsen. Mensen waarbij Vata overheerst hebben een lichte botstructuur en een gering gewicht. Zij komen niet snel gewicht aan, hebben een onregelmatige eetlust, zijn gevoelig voor lawaai en reageren scherp op geluiden. Omdat Vata mensen het snel koud hebben voelen ze zich beter in warme temperaturen en houden van warm eten en drinken. Ze zijn flexibel, enthousiast, fantasievol en spraakzaam. Als Vata uit balans raakt zijn vaak nervositeit, angstigheid, zorgen en slaapstoornissen het gevolg. Andere tekenen van een verstoord Vata zijn droge huid, constipatie en koude handen en voeten. De Vata dosha raakt gemakkelijk uit balans, ook bij mensen met maar een klein aandeel Vata.

Smaken:
Degenen met een vata-constitutie (lucht) zijn gevoelig voor scherpe, bittere en wrange smaken. Een vata-type moet bij voorkeur etenswaren nemen met zoete, zoute en zure smaken

Pitta is overheersend
Pitta regelt het metabolisme. Het is verantwoordelijk voor de vertering, de opname van voedingsstoffen in de darmen, voor het regelen van de lichaamstemperatuur, voor scherp zien en voor het intellect. Mensen waarbij Pitta overheersend is eten veel en kunnen over het algemeen elk soort voedsel verdragen. Zij hebben hun ontlasting twee tot drie maal per dag. Zij hebben een middelmatige lichaamsbouw. Pitta mensen zijn goede sprekers, kunnen goed organiseren, zijn ordelijk en vindingrijk en ook ambitieus en beslissend. Als ze een maaltijd moeten uitstellen raken zij gemakkelijk van slag. Wanneer Pitta uit balans raakt dan neigen zij naar perfectionisme, woede uitbarstingen, geïrriteerdheid, huiduitslag en ontstekingen.

Smaken:
Mensen met voornamelijk een pitta-constitutie (vuur) zijn gevoelig voor zure, zoute en scherpe smaken. Vermijden dus! Een pitta-type komt in balans met zoete, bittere en wrange smaken

Kapha is overheersend
Kapha houdt de verschillende structuren van het lichaam samen. Het bevordert massa, immuniteit en vruchtbaarheid. Mensen met een overheersend Kapha hebben een krachtige lichaamsbouw, grote spieren en een neiging tot overgewicht. Hun immuunsysteem werkt goed en ze zijn zelden ziek. Kapha mensen hebben uithoudingsvermogen; lichamelijke oefening en beweging doen hun goed. Hun karakter wordt gekenmerkt door geduld, geesteskracht en zachtaardigheid. Als Kapha uit balans raakt neigt het persoon tot overgewicht, loomheid of depressie, tot misselijkheid of een vol gevoel in de maag en verkoudheid.

Smaken:
Personen met een kapha-constitutie (aarde), zijn 'gevoelig' voor zoete, zure en zoute smaken en moeten die niet te veel nemen. Een kapha-type gedijdt het best bij bittere, wrange en scherpe smaken.