Robby Naish | Levende legende

Je kunt het je nu bijna niet meer voorstellen, maar in de jaren ’80 was windsurfen een van de populairste sporten die er bestond. Met miljoenen tegelijk vlogen ‘zeilplanken’ wereldwijd over de toonbank en professionele windsurfers genoten dezelfde status als die van hedendaagse voetbalspelers. De bekendste en beste windsurfer uit die tijd was Robby Naish, een naam die bij veel mensen nog steeds een belletje doet rinkelen. Ook nu nog draait het leven van de inmiddels 47-jarige Hawaiiaan om surfen. Salt redacteur en fanatiek windsurfer Ard Krikke kreeg de unieke kans om een van zijn helden te spreken.


De eerste keer dat ik Robby Naish in levende lijve ontmoette was in 1986 tijdens een World Cup wedstrijd in Zandvoort. Als 16-jarig jochie stapte ik tijdens mijn herfstvakantie op zondagochtend al vroeg in Utrecht op de trein richting het voor mij exotisch klinkende Zandvoort. Eenmaal ter plekke belandde ik in een compleet gekkenhuis. De boulevard was tot een groot windsurfcircus omgebouwd en dranghekken moesten ervoor zorgen dat de pitsen van de merken niet door de tienduizenden windsurffans onder de voet werden gelopen. De hele dag liep ik over de boulevard, keek ik verlekkerd naar de nieuwste materialen, verzamelde ik posters met handtekeningen van mijn surfhelden en zag ik hoe Robby Naish met een sprong van zo’n acht meter hoog de zogenaamde Wave Performance won. Je begrijpt, mijn dag kon niet meer kapot. Maar ja, wat gebeurt er met helden? Naarmate je ouder wordt en andere interesses krijgt, verdwijnen ze logischerwijs naar de achtergrond. Zo ook bij mij. Totdat ik een paar weken terug mijn mail opende en een mailtje van ene R.Naish zag staan. “I try to spend as little time in front of a computer as I can. Best is sending me your Salt interview questions by email. Aloha and thanks. Robby.” Ik geef het eerlijk toe, even voelde ik me weer 16 jaar oud.

13-jarige wereldkampioen
Voor iedereen die nog nooit van Robby Naish heeft gehoord, een korte introductie. In 1976 verraste Robby de wereld door als 13-jarige knulletje in de Bahama’s wereldkampioen windsurfen te worden. Het was het begin van wat zou uitgroeien tot een van de grootste successen in de sportgeschiedenis. In de decennia die volgden reisde de surfer de hele wereld over en domineerde hij met zijn vloeiende stijl het windsurfen. In totaal won hij 24 wereldtitels in verschillende disciplines. Dankzij deze ongelooflijke prestatie werd Robby Naish een levende legende en zette hij windsurfen als sport en als lifestyle op de kaart. Deze verdiensten bezorgden hem een plek, naast andere sporthelden als skateboarder Tony Hawk en tennisser John McEnroe, in het prestigieuze World Sports Academy's Global Legends of Sport. Pas in het begin van de jaren ’90 kwam er een einde aan zijn alleenheerschappij en namen andere windsurfers, met de Duitser Björn Dunkerbeck voorop, het stokje over. Uiteindelijk kon Naish met 24 wereldtitels, 150 overwinningen en heel veel ‘cash’ op zak met ‘pensioen’. Maar in plaats van op zijn lauweren rusten, pakte hij twee nieuwe uitdagingen aan; eerst kitesurfen, waarmee hij opnieuw wereldtitels ophaalde, en kort daarna startte hij ook met zijn eigen bedrijf, Naish International, dat windsurfzeilen, kites en boards met zijn naam erop produceert.


Onbekende bekendste windsurfer
Ondanks dat Robby Naish de bekendste en meest succesvolle windsurfer aller tijden is, geniet hij niet de bekendheid van bijvoorbeeld een Lance Armstrong. Op de vraag of hij dit erg vindt, antwoordt de ex-kampioen: “Absoluut niet. Windsurfen was en is altijd een relatief kleine sport geweest, zeker in Amerika. Door de opkomst van het kitesurfen en de laatste tijd het stand up paddle boarden ben ik wel iets bekender geworden, maar dit stelt niks voor als je het vergelijkt met wielrenners, basketbalspelers etc. Gelukkig maar, mijn leven zou anders een stuk gecompliceerder zijn geweest. In Europa geniet ik wel iets meer bekendheid.” Uit een steekproef die ik in mijn eigen vriendenkring hield, blijkt dat inderdaad veel mensen – met name 35 plussers - wel eens van Robby Naish hebben gehoord. Dit is te danken aan de enorme populariteit die het windsurfen in de jaren ’80 van de vorige eeuw genoot. Als het zomers maar een beetje waaide, zagen de Nederlandse plassen en meren zwart van de felgekleurde surfzeiltjes. Toen in 1984 (Los Angeles ) ook nog eens een 22-jarige Nederlander, Stefan van den Berg, het eerste Olympische goud won, was in ons land in ieder geval het hek helemaal van de dam. Windsurfshops schoten als paddenstoelen uit de grond en mensen stonden in de rij om een windsurfplank te kopen. Eind jaren ’80 zakte de overspannen windsurfmarkt als een plumpudding in elkaar en was het gedaan met de populariteit van de sport. Ook de media verloor haar interesse in de capriolen van de bruingekleurde dudes.

Winnen is een state of mind
Inmiddels heeft ook Robby Naish de wedstrijdarena verlaten en staat hij full time aan het roer van Naish International dat is uitgegroeid tot een belangrijke speler in de wind- en kitesurfindustrie. Op mijn vraag of hij na zijn lange carrière nooit bang is geweest om in het bekende zwarte gat te vallen, antwoordt Robby: “Op sportief gebied ben ik juist blij met alle vrijheid die ik nu heb. In plaats van met tassen vol surfspullen wedstrijden achterna te reizen, beslis ik nu zelf waar ik naartoe ga. Natuurlijk mis ik het wedstrijdelement wel eens, met name het mentale aspect ervan. Ik kon me namelijk altijd ontzettend goed focussen. Zo liep ik voor iedere wedstrijd een uitgebreide checklist in mijn hoofd door; is mijn zeil goed opgetuigd, hoe staan de wind en de golven, wat is mijn juiste positie op het board, wat doen mijn tegenstanders, etc etc. Hoe gedetailleerder ik dit deed, des te beter ik presteerde, zowel mentaal als fysiek. Winnen is dan ook geen kwestie van geluk, het is een state of mind. Ik ben er van overtuigd dat je geluk kunt afdwingen als je bereid bent het maximale uit jezelf te halen. Dan ´overkomen´ goede dingen je vanzelf. Deze mentaliteit pas ik nu ook op zakelijk gebied toe.”

“Het belangrijkste verschil met vroeger is dat ik als CEO ontelbare schoteltjes in de lucht moet zien te houden. Ik ben betrokken bij alle onderdelen van het bedrijf. Zo zit ik bovenop alles wat met productontwikkeling en marketing te maken heeft. Het is namelijk mijn naam die op de producten staat en uiteindelijk is het my ass that is on the line. Wat ik ook lastig vind is de verantwoordelijkheid die ik nu voor anderen draag. Ik ben zelf namelijk niet echt de meest verantwoordelijke persoon in de wereld, toch zijn mijn werknemers en hun gezinnen afhankelijk van mijn acties. Daar lig ik wel eens wakker van. Ik ben altijd met de zaak bezig en daar is mijn vrouw Katie niet altijd even blij mee. Ik zit een maand per jaar in vliegtuigen, tijd die ik liever met mijn gezin zou willen doorbrengen. Maar aan het einde van de dag ben ik gewoon een surfer die producten maakt die bijdragen aan een schone, actieve en natuurlijke levensstijl. Pretty cool toch?”

Windsurfen of kitesurfen?
Veel woorden maakt Robby verder niet vuil maken aan de hoogtijdagen van het windsurfen. “Die tijd is voorbij en zal vrees ik ook niet snel meer terugkomen. Gelukkig heeft kitesurfen er de laatste jaren voor gezorgd dat steeds meer mensen hun weg naar het water vinden. Veel windsurfers die op het punt stonden te stoppen zijn een paar jaar terug gaan kitesurfen en maken nu weer de overstap naar hun eerste liefde. Daarnaast trekt kiten veel mensen die anders nooit op een board hadden gestaan. Waarom? In vergelijking met windsurfen is kitesurfen makkelijker te leren, je wordt er sneller goed in en je kunt het op veel meer plekken doen. Uiteindelijk profiteren alle boardsports van de populariteit van kitesurfen.” Dat de sport ook een keerzijde heeft blijkt het aantal (dodelijke) ongevallen dat jaarlijks de krantenkoppen haalt. Na het zoveelste dodelijke ongeluk is in België inmiddels een kitewet aangenomen. Volgens deze weet moeten kiters die op zee willen varen eerst een cursus volgen, een reflecterend vest dragen en is mogen ze boven de windkracht 7 het water niet op. “Steeds meer zaken worden door de overheid gecontroleerd en gereguleerd. Persoonlijk ben ik van mening dat mensen zelf verantwoordelijk voor hun daden zijn,” aldus Naish. “Als iedereen gewoon zijn gezond verstand zou gebruiken, dan zouden we een stuk minder regeltjes hebben. Wat ik me wel kan voorstellen is dat een overheid in drukke gebieden aangeeft waar je wel en waar je niet mag kiten. Dat is uiteraard altijd nog beter dan een totaalverbod. Uiteindelijk moet iedereen kunnen doen waar hij of zij gelukkig van wordt.”

Groene golf
“Of Naish een duurzaam beleid heeft? Het belangrijkste is denk ik dat we mensen inspireren om naar buiten te gaan en onderdeel van de natuur te worden. Ik hoop dat ze zich hierdoor vanzelf bewust worden van de wereld om hun heen, zoals de toestand van onze stranden en oceanen. Intern proberen we binnen onze mogelijkheden het nodige te verbeteren. Zo hebben we onze afvalstroom van verpakkingsmaterialen met 60% verminderd en recyclen we zoveel mogelijk restanten van stoffen. Kapotte kites gaan bijvoorbeeld naar een bedrijf die er onder andere weer tassen van maakt. Ik moet eerlijk zeggen dat onze boards niet als ‘groen’ kunnen worden bestempeld. Hoewel we in zoveel mogelijk boards een dunne laag bamboe en hout in plaats van carbon verwerken, maken we ook nog steeds gebruik van natuuronvriendelijke harsen en kernen. Ook privé is er nog wel ruimte voor verbetering. Aan de ene kant heb ik mijn eigen koeien, kweek ik zelf fruit en haal ik water uit mijn eigen bron. Aan de andere kant heb ik ook een airco in mijn huis en meerdere auto’s, die ik echter sporadisch gebruik.”

Eens een held altijd een held
De avond nadat ik Robby’s mail in mijn inbox vond, ben ik nog op zoek gegaan naar mijn oude gesigneerde windsurfposters. Helaas, blijkbaar heb ik ze toch ooit de prullenbak in geknikkerd. Als ik de volgende dag op de Salt redactie kom, ligt er een koker op mijn bureau. Afzender R. Naish, Maui, Drie keer raden wat er in zat.



Kijk op onze facebookpagina voor meer foto's van Robby Naish