Floortje Dessing - Salt#2-2008

Ik las op internet dat de mens de enige diersoort is dat voor zijn plezier rondreist

48 uur geleden was het weer eens zo ver: ik zat weer eens in een vliegtuig. Dit keer was de bestemming Amsterdam, huis dus, komende vanaf Ibiza. Ik keek uit over het heuvelachtige Franse landschap, mijn i-pod was leeg, mijn boek uit en dus dwaalden mijn gedachten af. Ik zat me te bedenken de hoeveelste keer dit was dat ik een reis maakte. Rond mijn zeventiende ben ik daar actief mee begonnen en hoewel ik nog geen cent te makken had, reisde ik al vrolijk een slag in de rondte. Pas rond mijn vijfentwintigste werd het redelijk serieus toen ik ook voor werk op pad kon en de laatste tien jaar ben ik eigenlijk non stop weg geweest: gemiddeld zo ’n twintig reizen per jaar. Dan moeten het er dus al gauw een stuk of driehonderd zijn tot nu toe. Da’s best veel bedacht ik me daar op 20.0000 voet hoogte. Maar waarom al die reizen? En hoe is dat reizen eigenlijk ooit ontstaan? We hoeven namelijk niet meer weg, de noodzaak is verdwenen, in tegenstelling tot vroeger toen de mens moest rondtrekken om in levensbehoeftes te voorzien, om te handelen, om godsdienst uit te dragen, om oorlog te voeren of om uit handen te blijven van vijandige partijen.

Bij thuiskomst ben ik toch eens achter het internet gekropen: het woord ‘reizen’ geeft alleen al bij google een resultaat van 22.200.000 woorden maar de helft daarvan bestaat natuurlijk wel uit reisaanbieders. Toch vind je er ook interessante informatie over dit fenomeen. Zo is de mens het enige diersoort dat voor zijn plezier rondreist. Had ik me nooit gerealiseerd! In de middeleeuwen begonnen de eerste mensen rond te reizen zonder de eerder genoemde primitieve redenen, maar om een ambacht te leren bij verschillende leermeesters, de voorloper van ons stagesysteem. Nederlanders zijn sowieso altijd al een reislustig volk geweest, als ontdekkingsreizigers (Tasmanië, Nieuw-Zeeland) maar ook als handelsreizgers. Met de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) zwierven we de hele wereld over, op zoek naar handel. maar dat had altijd als doel om handel te drijven. Dankzij deze ontdekkings- en handelsreizigers is onze wereld in kaart gebracht en leerden we ook steeds kortere routes kennen om ergens te komen.

Pas in de 19de eeuw begonnen we puur uit nieuwsgierigheid en voor het plezier rond te reizen. Vaak rijke mensen, meestal vrij jong, maakten zogenaamde ‘grand tours’ door Europa die maanden of soms wel jaren duurden. Hiervan is trouwens ook weer het woord ‘toerisme’ afgeleid. Maar het begrip ‘vakantievieren’ werd pas echt geïntroduceerd halverwege diezelfde eeuw, toen in Engeland het ‘vrije weekend’ ontstond. Voor het eerst konden mensen die door de week werkten een paar dagen vrij nemen om te ontspannen en er op uit te trekken. Daarna ging het hard: in de dertiger jaren kreeg je voor het eerst betaalde vakantie en vond de eerste KLM-vlucht plaats naar Batavia. Het echte massatoerisme begint in de 60-er jaren waarbij grote hotelcomplexen uit de grond worden gestampt en mensen massaal naar het buitenland gaan.

Tegenwoordig is een reis naar de meest afgelegen oorden geen uitzondering meer en zijn sinds kort de eerste ‘pleziervluchtjes’ buiten de dampkring gemaakt. Hoeveel verder kunnen we nog gaan en hoe gekker kan het nog worden? Maar gelukkig vond ik op internet ook informatie die het geheel weer in perspectief plaatste:

"Een derde van de bevolking blijft thuis: onder meer doordat ze geen zin hebben om te reizen. Te druk, te warm, te weinig comfort." Voor hen geldt: oost west, thuis best”. Ondanks dat ik al jaren intens geniet van de rijkdom die het reizen mij brengt, ga ik over dit laatste eens goed nadenken. Want wat is thuis? Een hoop stenen met isolatiewandjes ertegen waarbinnen al mijn spullen staan? Of de persoon die ik de hele wereld achterna zou reizen om bij hem te kunnen zijn? Of ben ik zelf thuis? Dan kan ik blijven reizen, want mezelf heb ik gelukkig altijd bij me. Reizen blijft betrekkelijk……

Floortje Dessing is wekelijks te zien in het programma ‘3 op reis’, een coproductie van LLiNK en de KRO. Lees haar dagboek op 3opreis.nl

Wait for it...