Best of 2018 - Surfen kan straks overal

afkomstig uit Salt #67 (lente 2018)

De surfsport staat aan de vooravond van een mega game changer. Nu de zogenaamde surf pools wereldwijd uit de grond worden gestampt, óók in Nederland, kan surfen straks overal.

Het rommelt in de surfwereld. Steeds vaker duiken op internet beelden op van surfers die in gigantische waterbakken de ene na de andere perfecte golf pakken. Geen kleine kabbelgolfjes, maar manshoge tunnels, barrels, die als een botermes door het spiegelgladde water snijden. Hoewel er wereldwijd nog maar een handjevol van deze uit de kluiten gewassen golfslagbaden bestaat, doen ze in de surfscène de nodige stof opwaaien. Zeker nu The World Surf League (WSL) de komende zomer voor het eerst een wereldbekerwedstrijd, met de beste surfers ter wereld, in de binnenlanden van Californië organiseert. In Lemoore om precies te zijn, een stoffig stadje op zo’n 300 kilometer van de oceaan.


Game changer
Hier bevindt zich namelijk de Surf Ranch, het geesteskind van elfvoudig wereldkampioen Kelly Slater. Google het maar eens en zie hoe een Slater in een ondiep zwembad (700 meter lang en 150 meter breed) wordt opgeslokt door een omkrullende watermuur van vloeibaar glas. “Dit is de eerste reproduceerbare golf die qua vorm en kracht in de buurt van het echte werk komt”, zegt Sophie Goldschmidt, de kersverse baas van de WSL, tegen iedereen die het wil horen. “Dankzij deze nieuwe technologie gaat er een compleet nieuwe wereld voor ons open. Natuurlijk blijft de oceaan de plek waar we wedstrijden organiseren, maar daarnaast kijken we ook naar de competitieve mogelijkheden van surf pools. Dit is een game changer voor de sport.”
Dat de WSL nieuwe wateren betreedt, blijkt wel uit de vergevorderde plannen die de commerciële club heeft om een deel van zijn inkomsten te investeren in de wereldwijde bouw van surfbaden, onder andere in Amerika, Europa en Japan. Naar eigen zeggen heeft dit voornemen al geleid tot een toestroom van nieuwe mediapartijen, waaronder Facebook. De internetreus legde naar verluidt dertig miljoen dollar neer in ruil voor exclusieve uitzendrechten. Doordat goede golven nu met één druk op de knop als bovenwatertorpedo’s kunnen worden afgevuurd, zijn surfwedstrijden plotsklaps niet meer overgeleverd aan de grillen van Moeder Natuur: de sport zal hierdoor een stuk aantrekkelijker worden voor sponsors en publiek. De beslissing van de WSL om in zee te gaan met Facebook heeft op fora in ieder geval al tot de nodige ophef geleid. Voorstanders zien het als een nieuwe, leuke tak van de sport. Surfpuristen zien het als een pact met de duivel.
Ook Mirna Boelsma, een van de beste wedstrijdsurfsters van Nederland, denkt dat kunstmatige golven de sport gaan beïnvloeden. “Ik was in ieder geval zwaar onder de indruk toen ik de golf van Kelly Slater op YouTube voorbij zag komen”, bekent de 22-jarige Nederlandse Kampioen Shortboard. “De snelheid, de lengte, de vorm: de barrel was zo perfect dat ik meteen zin kreeg om er zelf op te surfen. Wat mij betreft halen we deze golf zo snel mogelijk naar Nederland. In tegenstelling tot landen als Frankrijk, Portugal, Australië en Amerika zijn wij hier niet gezegend met ideale surfomstandigheden. Sterker nog: de zee is vaak flat. Een pool betekent gegarandeerd goede golven, ideaal om wekelijks op te trainen. Met name mijn techniek zal hierdoor gigantisch verbeteren. Begrijp me niet verkeerd, ik zie dit niet als een vervanging voor surfen op zee. De oceaan zal altijd blijven trekken.”


Surfen in de Flevopolder
Surfbaden zijn overigens niet gloednieuw. In onder meer de Verenigde Arabische Emiraten (Wadi Adventure), Tenerife (Siam Park), Wales (Surf Snowdonia) en Texas (Nland) zijn al surfpools, ook wel wave gardens of surf parks genoemd. De reden dat doorgewinterde pro’s ze nooit echt serieus hebben genomen, is dat ze tot nu toe te weinig uitdaging boden. De krachtige rollers van Slater doen dit wel.
Als het aan Robin van Rossum ligt, kunnen surfers vanaf volgend voorjaar hun kunsten ook in het Nederlandse achterland vertonen. Al sinds 2014 is hij bezig om in de buurt van Zeewolde een surfpark uit de Flevolandse kleibodem te stampen: Surfpool de Eemhof. Het gigantische golfbad, gelegen in het Eemmeer, naast Center Parcs, wordt 60 tot 70 meter breed en 250 meter lang. De rollers worden opgewekt door een machine - water wordt met hoge druk via blowers het bad ingepompt – en breken op drie plekken. Van Rossum: “Het idee is ontstaan vanuit een droom om iedere dag te kunnen surfen. Aan onze kust zijn dagen met goede golven op één hand te tellen. Het gevolg is dat je als surfer vaak genoegen moet nemen met wisselende omstandigheden. Dat maakt surfen natuurlijk mooi, maar kan soms ook tot frustratie leiden. In De Eemhof kunnen we straks de perfecte omstandigheden creëren, van 1,75 meter hoge golven voor gevorderden tot kleine golven voor beginners. Behalve hoogte zijn kracht en snelheid ook aan te passen. Doordat in de pool meerdere surfers tegelijk aan de slag kunnen, is het spectaculair voor zowel de sporters op het water als het publiek aan de kant.”
Van Rossum hoopt uiteraard dat het grote publiek massaal zal toestromen – met de aanleg van het park is een investering van 20 miljoen euro gemoeid – maar hij richt zich ook nadrukkelijk op de wedstrijdsurfer. Zijn doel is om uit te groeien tot het ‘Papendal’ voor de surfsport. “Door perfecte trainingsfaciliteiten te scheppen, sluit ik niet uit dat Nederlandse talenten over een paar jaar mee kunnen draaien met de wereldtop. Hoewel het surfen aan de kust nooit zal vervangen, is het een goede aanvulling. Ik spreek daarom ook liever van een evolutie dan van een revolutie.”


Olympische sport
Dat surfen meer beoefenaars zal trekken, staat als een paal boven water. De sport maakt in 2020 in Tokio ook voor het eerst deel uit van de Olympische Spelen. Gastland Japan heeft zelfs al met een schuin oog naar kunstmatige golven gekeken, maar het idee vanwege de hoge kosten (voorlopig) laten varen. Dat kan voor de volgende Spelen van 2024 (Parijs) of 2028 (Los Angeles) echter zomaar veranderen, zeker omdat er de komende jaren steeds meer golfslagbaden bij komen.
Quentin Verseput van de Holland Surfing Association (HSA) is benieuwd wat de opkomst van surfpools teweeg gaat brengen. Als topsportmanager bij de HSA heeft hij de beste surfers onder zijn hoede. “In een wavepool kan een heel arsenaal aan bewegingen worden gerepeteerd”, zegt hij. “Door deze consistentie zullen onze talenten er met sprongen op voorruit gaan. Voorwaarde is wel dat de machine aan de lopende band barrellende waves produceert.” Toch denkt Verseput niet dat een poolsurfer zich straks kan meten met een ‘echte’ golfsurfer. Volgens hem spelen op zee andere factoren mee, zoals stroming, golven lezen, peddelen. “Of pools hetzelfde effect zullen bewerkstelligen als kunstijsbanen voor topschaatsers hebben gedaan, is nog maar de vraag. Het merendeel van de surfwedstrijden zal namelijk altijd ‘in het wild’ worden gehouden. Dat hoop ik tenminste. Het onvoorspelbare, het wachten, het nemen van de juiste beslissingen; het vormt allemaal de jus van de sport.”

Oude garde
Twijfels over de nieuwe binnenzeeën zijn er ook. Surfers zijn van oudsher betrokken bij het milieu en energieslurpende pools lijken hier haaks op te staan. Zo is Olaf de Vries, shaper van Ollywood Surfboards, bang dat het om een tijdelijke bevlieging gaat. “Alleen als bouwers alles uit de kast halen om de beste golven te creëren, hebben pools kans van slagen. Doen ze dit niet, dan vrees ik dat het een soort Oost-Duitse zwembaden worden waar op den duur niemand meer in wil zwemmen. Slecht voor het surfen en slecht voor de natuur. Van Rossum snapt de twijfels, maar verzekert dat zijn poldergolven in vorm en kracht het echte werk zullen evenaren. “Ik weet uit eigen ervaring dat onze golven holler en krachtiger zijn dan die van de Wavegarden in Wales.” Daarnaast is hij zich ervan bewust dat ze een bak energie kosten. “De Eemhof gaat op zonne- en windenergie draaien, en de surf shacks op het park worden allemaal van gerecycled plastic gemaakt. Het streven is om energieneutraal te werken.”
Groen of niet, volgens De Vries zal de oude garde niet snel overstag gaan. Van een teloorgang wil hij echter niet spreken: “Dankzij pools zouden zelfs nieuwe surfdisciplines kunnen ontstaan. Wat dacht je van Langste Barrel Ride of Hoogste Air? De Scheveningse soul surfer ziet zichzelf in ieder geval niet snel tussen de nepgolven liggen. De Vries: “Waarom geld betalen voor een bak water als ik gratis en voor niks in de zee kan liggen?”

Meer informatie
hsa.nl
worldsurfleague.com
ollywoodsurfboards.com
wavegarden.com
wewantwaves.nl

Wait for it...