7 BLIND DATES met het Nederlandse landschap

Als Corona ons één ding heeft gebracht dan is het wel een collectieve verliefdheid op Nederland waarbij vastgeroeste overtuigingen aan diggelen zijn gevallen en oogkleppen met een ruk zijn afgegaan. Sindsdien gieren de vlinders en is elke kennismaking met een nieuw landschap als een blind date. Salt verzamelde 7 afspraakjes die geheid uitlopen op een vaste relatie maar wel eentje waarin wisselende contacten worden aangemoedigd.

Sinds we de verscheidenheid aan landschappen van ons eigen land hebben (her)ontdekt zijn we beduidend minder eenkennig. Niet alleen vanwege de verrassende looks maar ook, of misschien wel juist door de verhalen die dit jaar in verschillende provincies worden verteld. Stap op de fiets, trek je zwerfstappers aan, sla je slag in een kajak of op een sup, en maak kennis met Nederlandse landschappen zoals je ze nog nooit eerder zag.


Blind Date FRIESLAND
Belangrijkste karaktereigenschappen kunstzinnig, ruimdenkend, ruig.
Zoekt city slickers, nachtelijke sluipers en ruimtevaarders.
Je hebt een Match friesland.nl/ode

Wie de ziel van Friesland wil leren kennen, volgt de Elfstedentocht. Niet over het ijs maar langs de 11Fountains: elf fonteinen die het verhaal vertellen van de elf Friese steden die verbonden zijn door het water dat als blauw bloed door de aderen van de provincie stroomt. Alle waterwerken zijn ontworpen door kunstenaars die met hun creaties niet alleen het water maar ook hun fantasie rijkelijk hebben laten vloeien. De fonteinen zijn met elkaar verbonden door routes die je te voet, op de fiets, met de auto, in de kajak of op een sup kunt volgen.
Op zoek naar duizend sterren in één nacht, kom naar een van de twee hemelse ‘kamers’ van de provincie die met het predicaat ‘Official Dark Sky Park’ zijn bezegeld. Zo behoren Nationaal Park Lauwersmeer en de Boschplaat op Terschelling, samen met 39 andere gebieden, tot de donkerste plekken van de wereld. Ideaal voor nachtelijke sluipers op zoek naar activiteiten die het daglicht absoluut niet kunnen verdragen, zoals het spotten van de Melkweg. Op de Waddenzee verzuip je in de ruimte maar ook in het geluid van krijsende vogels die op de Wadden aan het vreten en daten zijn. Maar het kunnen ook goed de gouden zangkeeltjes van zangers en acteurs zijn die deze zomer, in september, de zee van ruimte vullen tijdens de Wadopera, die het aangrijpende verhaal van visser Peter Grimes vertolkt.




Blind Date NOORD-HOLLAND
Belangrijkste karaktereigenschap verslaafd aan water
Zoekt kunstslurpers, buitenbeentjes en waterratten.
Je hebt een Match odeaanhetlandschap-nh.nl

Niet veel mensen zullen er op die manier naar kijken, maar als je er goed over nadenkt is Noord-Holland het grootste schiereiland van Nederland. In het westen knabbelt de Noordzee aan de kustlijn, in het noorden UNESCO Werelderfgoed de Waddenzee en in het oosten het getemde IJsselmeer dat door de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 de voormalige Zuiderzee het zwijgen oplegde. Voorbij de stedelijke stenen stromen trekvaarten als opgezwollen aderen het platteland in, en rolt een eindeloos polderlandschap zich als een groene loper door de provincie uit. Geen wonder dat dit landschap tal van kunstenaars inspireerde. Op één minuut loopafstand van Station Den Helder Zuid bevind je je ineens in een ‘landschap van de verbeelding’ dat je blik op de werkelijkheid verscherpt. Wat begon als een artistiek experiment in dit oude, verwaarloosde binnenduingebiedje in Den Helder, groeide uit tot een totaalkunstwerk. Tot oktober kun je in het landschapspark de route langs de kunstwerken volgen. Buitenbeentjes zetten hun tanden in het Noord-Hollandpad (284 km) of stappen letterlijk over de landsgrens het Wad op. Of volg Roos Schlikker op haar fietstocht langs het Geheim Genootschap van Fluisterende Molens. Er zijn 22 molens, verdeeld over 7 audiofietsroutes. Beluister de losse afleveringen van de podcast, of nog beter: volg zelf één van de routes. Tussen Hoorn en Amsterdam liggen de Markermeerdijken als een beschermend lint in het landschap. Bezoek het gloednieuwe minimuseum de Waterwolf waar je de schatten vindt die zijn opgegraven bij de dijkversterking, waaronder die van het verdronken dorp Etersheim.



Blind Date NATIONALE PARKEN
Belangrijkste karaktereigenschap natuur staat op 1.
Zoekt avonturiers, stiltezoekers, vogelaars en wildebrassen.
Je hebt een Match beleefdenationaleparken.nl

Maak kennis met de Rembrandts van de Nederlandse natuur: 21 Nationale Parken die niet alleen uitblinken in biodiversiteit maar ook in mogelijkheden. Een indrukwekkend aantal waarvan maar weinig mensen zich bewust zijn en al helemaal niet dat de variatie van de Nederlandse Great Outdoors zo groot(s) is. Vrijwel elk nationaal park legt zijn ziel direct bloot. Zwerf door een unieke waterwildernis (Nationaal Park NLDelta); zet als een ontdekkingsreiziger je eerste stappen op het grootste man-made natuurpark ter wereld, de Marker Wadden (Nationaal Park Nieuw Land); volg de Vincent van Gogh Fietsroute die je in vijf etappes langs het leven van Van Gogh in het gelijknamige nationale park voert; steek de Oosterschelde over in een kajak of ga hier op zeewiersafari en proef de zilte smaken van de ruim 300 wiersoorten die er in Nationaal Park Oosterschelde groeien; zwerf over de zeebodem van het grootste getijdengebied ter wereld: UNESCO Werelderfgoed de Waddenzee; of pak je mountainbike en rol over het hoogpolige tapijt van de Sallandse Heuvelrug en het Twents Reggedal. Wie alle 21 parken in een road trip aaneenrijgt, is zo’n 1300 kilometer onderweg. Elk park heeft vanzelfsprekend zijn heilige graal zoals de zeearend, ook wel bekend als de vliegende deur, van Nationaal Park Lauwersmeer, en ook voor het spotten van de Big 5 hoef je Nederland niet uit. Big Fives die in elk park overigens al snel uitgroeien naar Big Tens, afhankelijk of je ook de streekbiertjes of de appeltaart van tante Annie meetelt. Tot en met oktober kun je speeddaten met verschillende nationale parken die je op binnen- en buitenlocaties uitnodigen voor kunsttentoonstellingen, films, muziek en excursies waarmee je de verhalen ontrafelt.



Blind Date LIMBURG
Belangrijkste karaktereigenschappen zorgzaam, stoer, bourgondisch, wulps.
Zoekt rivierverkenners, oeverdwalers en romantische dromers.
Je hebt een Match odeaanhetlandschaplimburg.nl

Wie Limburg wil leren kennen, doet er goed aan om eerst bij Moeder Maas langs te gaan. Deze ongetemde rivière d’amour liet het, op weg naar de Noordzee, namelijk niet na om haar sporen letterlijk achter te laten in het Limburgse landschap. Gevormd door haar wulpse bewegingen ontstond zo een beeldschoon heuvellandschap dat uniek is voor Nederland. Wie van zuid naar noord vaart, fietst of wandelt, wordt meegesleurd in een kolk van verhalen die dit jaar allemaal samenkomen in één groot verhaal: Ode aan de Maas. Neem een plons in kunst en cultuur, dwaal door natuur en ga vooral hélemaal kopje onder in het Bourgondische leven waar Limburg een patent op heeft. Al deze facetten komen deze zomer samen in diverse evenementen die op en rond de Maas worden georganiseerd. Volg de 160 km langeafstandsfietstocht LF Maasroute en geniet onderweg van tien enorme kunstwerken langs de rivier; maak een meerdaagse zwerftocht (137 km) langs 11 gemeenten in RivierPark Maasvallei; schrijf in voor de Maas Trek, een jaarlijkse, grensoverschrijdende wandeltocht; of stroop je mouwen op en wandel samen met honderden vrijwilligers langs de rivier voor de jaarlijkse Maas Clean up. Dit jaar is dat op 18 september. Kunstliefhebbers stillen hun honger naar verhalen in het Limburgs Museum in Venlo waar vier verschillende perspectieven op de levensader van Limburg in een unieke multidisciplinaire tentoonstelling bij elkaar komen. Onder de noemer Machtige Maas: Muze, Monster, Moeder, Moordenaar worden al je zintuigen geslepen.



Blind Date FLEVOLAND
Belangrijkste karaktereigenschap houdt van verrassingen.
Zoekt kunst- en cultuursnuivers en innovatiejunkies.
Je hebt een Match visitflevoland.nl/ode

Daar waar vroeger de Zuiderzee gulzig als een wolf aan de kustlijn vrat, ligt nu Flevoland, de jongste provincie van Nederland. Hier stap je niet alleen op de bodem van de voormalige Zuiderzee, maar ook op een vruchtbare voedingsbodem van natuur, kunst en innovatie. Zoals bijvoorbeeld het ‘eiland’ Schokland dat als een fata morgana in een zee van weilanden ligt. Ooit omringd door woelige baren die tegen de houten zeewering beukten, nu vooral een plek waar geschiedenis, natuurbeleving en kunst hand in hand gaan. Deze zomer verandert het terpenlandschap zelfs in één groot podium. Van 20 juni tot en met 19 september kun je tijdens het culturele festival ‘Zomer op Schokland’ genieten van kunst en poëzie. Maar ook hierbuiten vind je Kunst met een grote K. Verspreid door de polder brachten diverse internationale kunstenaars verhalen tot leven met schilderkwasten, beitels, graafmachines, lasapparaten en betonmolens. Ga op road trip en volg het spoor van de negen LandArt kunstwerken die je door het verleden, heden en de toekomst loodsen. Toch meer een natuursnuiver? Stap dan op de boot en vaar vanuit de haven in Lelystad in een uurtje naar de Marker Wadden, onderdeel van het grootste man-made natuurpark ter wereld. Hier dompel je onder in een oase van natuur waar het vliegverkeer, dankzij de ontelbare vogelsoorten, drukker is dan boven Schiphol en Lelystad bij elkaar. Tussen al dit natuurschoon kronkelt 12 kilometer aan wandelpad. Voor fietsers rijgt de Zuiderzeeroute (51,1 km) alle parels van de polder als een ketting aaneen.



Foto: Niels Weijers

Blind Date ACHTERHOEK
Belangrijkste karaktereigenschap what you see is what you get
Zoekt spoorzoekers en kunstjagers.
Je hebt een Match achterhoek.nl/odeaanhetlandschap

Toen Moeder Natuur zich miljoenen jaren geleden over de vormgeving van de Achterhoek boog, schoof ze met haar brede schouders eerst de dikke ijslaag van het Pleistoceen als een bulldozer aan de kant. In haar ijver trok ze tonnen zand, zwerfkeien en grind met zich mee. Vervolgens draaide ze de thermosstaat flink omhoog waardoor het ijs smolt en er proestend een landschap naar boven kwam van dikke stuwwallen, meren, beken, rivieren, zandvlaktes en moerasbossen. Stuk voor stuk decorstukken die later onder invloed van de mens het typische coulisselandschap van de Achterhoek zouden vormen: percelen die als een lapjesdeken over het landschap liggen. Pomp je fietsbandjes op en volg de IJsselbiënnale, een kunstroute langs rivier de IJssel waar je tot en met 19 september het werk van 27 internationale kunstenaars in het vizier krijgt. Maar het jachtgebied van de kunstjager blijkt nog veel groter. Geef je fiets de sporen en trap in een kleine 59 kilometer langs de Mondriaanroute die je band met de beroemde Nederlandse kunstschilder, Piet Mondriaan, zal versterken. Ook het verhaal van het agrarische verleden wordt in de Achterhoek verteld door kunst. De Silo Art Tour is een route in de maak en bestaat uit een serie kunstwerken die de komende maanden in het boerenlandschap sijpelt. Fietsers volgen een van de Kerkenpaden, aangelegd door kerkgangers die in 1627 begonnen met het aanleggen van sluiproutes omdat het katholicisme verboden werd.



Blind Date HOLLANDSE WATERLINIES
Belangrijkste karaktereigenschap oersterk en oerstoer
Zoekt (oorlogs)geschiedenisjutters, safarigangers en kilometervreters.
Je hebt een Match odeaandehollandsewaterlinies.nl

De Hollandse Waterlinies is een verhaal over een oer-Hollandse uitvinding waarvan het eerste hoofdstuk al in 1672 werd geschreven en het laatste in 1945 toen de waterlinies zijn functie als verdedigingslinie tegen oorlogsdreiging verloor. De linies, die van de voormalige Zuiderzee tot aan de Biesbosch loopt, bestaat uit een complex van sluizen, forten en vestingsteden dat was aangelegd om een groot deel van Holland en de steden Amsterdam en Utrecht te beschermen. Zodra vijandige troepen te dicht in de buurt kwamen, werden gebieden onmiddellijk onder water gezet. De Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie behoren na toekenning van de Werelderfgoedstatus aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie samen tot de grootste militaire Werelderfgoedsites van de wereld, en staan dan in het rijtje met de Romeinse Limes en de Chinese Muur.
Wie een flinke duik in de geschiedenis van de linies wil maken, komt in september naar het evenement ‘We sluiten de Linies’ waarbij de deuren voor bezoekers juist wagenwijd opengaan. Maar je kunt nu al luisteren naar de bijzondere 8D podcast ‘Geheim Water’. Ben je meer geïnteresseerd in natuur en biodiversiteit; meld je dan aan voor een van de Forten Safari’s die van maart tot oktober worden georganiseerd. Samen met de boswachter worden de verhalen van de forten, die jarenlang afgesloten waren, ontrafeld. Want sinds de deuren van deze stepping stones in het landschap op slot gingen, vonden tal van dieren en planten er hun Utopia. In prachtig verscholen natuureilandjes, van mini steppes tot dichtbegroeide oerwouden, leven nu dieren, insecten, planten en bloemen die hier zonder inburgeringscursus hun thuis hebben gevonden.




Wait for it...